Görünürlük 19 Kasım 2026 9 dk okuma
ChatGPT Ürünlerimi Önerir mi? E-ticarette Yapay Zekâ Aramasında Görünmek
ChatGPT, Perplexity ve Gemini ürün önerirken arama dizinlerinden, botlarının açabildiği sayfalardan ve pazaryeri kartlarından besleniyor. Hangi soruyu sorup cevapta neye bakacağınızı ve kendi sitenizde neyin işe yaradığını anlattık.
Bir müşteriniz telefonunu açıp ChatGPT'ye “3.000 TL altı deri omuz çantası önerir misin?” diye yazıyor. Cevapta birkaç marka, birkaç bağlantı ve her biri için kısa bir gerekçe çıkıyor. Sizin ürününüz o listede var mı, yoksa neden yok? Bu yazı, yapay zekâ asistanlarının ürün önerirken bilgiyi nereden aldığını ve bu konuda sizin elinizde hangi ayarların, hangi sayfaların olduğunu bir işletme sahibinin gözünden anlatıyor.
Yapay Zekâ Asistanı Ürün Önerirken Bilgiyi Nereden Alıyor?
Bu asistanlar bir soruya cevap yazarken iki kaynaktan yararlanır. Birincisi modelin eğitildiği eski veridir; fiyat ve stok gibi sık değişen bilgide işe yaramaz. İkincisi o anda yapılan aramadır: asistan soruyu bir arama dizinine gönderir, gelen sayfaları okur ve cevabını onlardan kurar. Ürün önerisinde ağırlık ikinci yoldadır, çünkü “3.000 TL altı” gibi bir koşul güncel fiyat ister. Arama dizini, bir arama motorunun daha önce gezip kaydettiği sayfaların listesidir ve orada olmayan sayfa cevaba giremez.
| Servis | Aramada neye dayanıyor | Sizin tarafınızdaki karşılığı |
|---|---|---|
| ChatGPT | OpenAI'nin arama botu OAI-SearchBot ve büyük ölçüde Bing dizini | Sitenin Bing'de dizinli olması, OAI-SearchBot ve ChatGPT-User'a izin verilmesi |
| Perplexity | Kendi botu PerplexityBot'un oluşturduğu dizin ve kullanıcı adına sayfa açan Perplexity-User | Bu iki botun siteye girebilmesi |
| Gemini | Google'ın arama dizini | Sayfanın Google'da dizinlenmiş olması |
| Google'ın yapay zekâ özetleri | Google'ın normal arama dizini | Klasik arama motoru optimizasyonunun temeli |
Tablodan çıkan pratik sonuç şu: yapay zekâda görünmek için ayrı bir dünya kurmanız gerekmiyor. Google ve Bing'de dizinli, botlara açık bir site işin temelidir. GEO denen çalışma, yani içeriğin yapay zekâ cevaplarında kaynak gösterilmesi için yapılan düzenleme, bu temelin üstüne kurulur. Kavramın kendisini ve SEO ile farkını GEO nedir yazısında ele aldık.
Botlar Sitenize Girebiliyor mu?
İlk ve en ucuz kontrol budur. Sitenizin kök dizinindeki robots.txt dosyası, hangi botun hangi sayfalara girebileceğini söyleyen kısa bir metindir. Ama tek kapı o dosya olmayabilir. Cloudflare gibi bir güvenlik katmanı ya da hosting firmasının bot koruması, robots.txt izin verse bile botu kapıda çevirebilir. Siz siteye kendi tarayıcınızdan girdiğinizde her şey normal göründüğü için bu engel kayıtlara bakılmadan fark edilmez.
Bunu kendi sitemizde yaşadık. robots.txt yapay zekâ botlarına izin veriyordu, ama Cloudflare'deki yapay zekâ ayarı eğitim botlarını kapatmış, kullanıcı adına sayfa açan botları da kısıtlamıştı. Son yedi günde ChatGPT'de birinin sitemizi sorduğu anda sayfamızı açmaya gelen bot 78 kez geldi ve 78'inde de geri çevrildi. Bing'in botu aynı dönemde 637 kez hata aldı. İki ayarı da aynı gün düzelttik. Ekibinize soracağınız kontrol listesini yapay zekâ botlarını engelleme yazısında topladık.
Pazaryeri ve Yorum Siteleri Cevaplarda Neden Sık Çıkıyor?
Ürün sorularında cevabın altında sık sık Trendyol, Hepsiburada, Amazon ya da yorum ve karşılaştırma siteleri görürsünüz. Bu sayfalarda asistanın aradığı her şey tek yerde durur: fiyat, satıcı, stok, puan, yorum sayısı ve ürün özellikleri. Sayfalar düzenli güncellenir ve arama dizinlerinde yer alır. Markanızın bir blogda, forumda ya da haber sitesinde nasıl anıldığı da cevaba girebilir.
Bunun size iki anlamı var. Pazaryerinde satıyorsanız oradaki ürün kartının özellik alanlarını eksiksiz doldurmak, kendi sitenizdeki sayfa kadar önem taşır. Yalnız kendi sitenizde satıyorsanız aynı bilgileri en az bir pazaryeri kartı kadar net vermeniz gerekir. Örneğin pazaryerinde “ölçü: 32 × 24 × 10 cm” yazan bir rakibin karşısında yalnız “ferah iç hacim” yazan bir sayfa, ölçü soran bir müşterinin cevabına giremez.
Hangi Soruları Sorup Cevapta Neye Bakmalısınız?
Durumu görmenin yolu, müşterinizin soracağı soruyu sizin sormanızdır. Soruları genel bırakmayın; fiyat aralığı, malzeme, kullanım amacı ve şehir gibi müşterinin gerçekten yazdığı ayrıntıları ekleyin. Her soruyu ChatGPT, Perplexity ve Gemini'de ayrı ayrı, yeni bir sohbet açarak sorun. Aynı soru farklı günlerde farklı cevap üretebildiği için tek bir denemeye göre karar vermeyin. Şu kalıplarla başlayabilirsiniz:
- “3.000 TL altı deri omuz çantası önerir misin?”
- “Hassas cilt için hangi güneş kremi?”
- “Laptop sığan, hafif bir sırt çantası hangi markada var?”
- Markanızın adıyla: “Örnek Marka çantalarının iade süresi kaç gün?”
Cevabı okurken metnin güzelliğine takılmayın; asıl bilgi cevabın arkasındaki kaynaklardadır. Her cevapta şunlara bakın:
- Markanız ya da ürününüz cevapta geçiyor mu, geçiyorsa hangi gerekçeyle?
- Cevabın altında hangi kaynaklar gösteriliyor: sizin siteniz, bir pazaryeri, bir blog, bir rakip?
- Fiyat, malzeme ve kargo süresi gibi bilgiler güncel mi, yoksa eski bir sayfadan mı alınmış?
- Önerilen rakibin sayfasında sizde olmayan hangi bilgi var?
- Üç servis aynı soruda aynı kaynaklara mı dayanıyor?
Her denemeyi basit bir tabloya kaydedin: tarih, servis, soru, geçen markalar ve gösterilen kaynaklar. Rakibinizin sürekli öne çıkmasının olası nedenlerini rakibin önerilme nedenleri yazısında sıraladık.
Sürekli Önerilen Bir Sayfa Neyi Farklı Yapıyor?
ChatGPT'ye “Trendyol'da en çok satanlar” sorusunu farklı biçimlerde sorduğumuzda hep aynı sayfanın kaynak gösterildiğini gördük. Sayfa bir pazaryeri danışmanlık sitesine ait. Ne yaptığını incelediğimizde ortada bir teknik hile görünmüyor. Sayfa, sorulan sorunun cevabını tarihli, rakamlı ve okunabilir biçimde içinde taşıyor:
- Başlıkta ay ve yıl yazıyor (“Kasım 2026” gibi), sayfada görünür bir “Son güncelleme” tarihi var.
- Yaklaşık 77 bin ürünlük tahmini satış ve ciro tablosu her gün yenileniyor. Tablo sunucuda üretilen düz HTML olduğu için bot sayfayı açtığı anda rakamları görüyor.
- Sık sorulan sorular bölümünün yapısal verisinde ilk üç ürün, marka adı ve aylık ciro rakamıyla yazılmış.
- Rakamların resmi veri olmadığını, tahmin olduğunu söyleyen bir yöntem notu var.
- Yaklaşık 430 kategori için ayrı alt sayfa var; her kategori sorusu kendi sayfasına düşüyor.
- robots.txt yapay zekâ botlarına açıkça izin veriyor ve içi dolu bir llms.txt dosyası var. llms.txt, sitenin içeriğini yapay zekâ için kısaca tarif eden bir metin dosyası önerisidir.
Bu unsurların her biri bir e-ticaret sitesine uyarlanabilir. Ürün sayfasında güncel fiyat ve stok, kategori sayfasında tarihli bir “bu ay en çok satılanlar” listesi, sık sorulan sorularda rakam içeren cevaplar aynı mantıkla çalışır. Yöntem notu da küçümsenecek bir ayrıntı sayılmaz. Tahmini bir rakamı tahmin olarak söylemek, okurun ve asistanın sayfaya duyduğu güveni artırır.
Asistan, sayfanızda yazmayan bir bilgiye dayanarak ürününüzü öneremez.
Markanın Kendi Sitesinde Ne İşe Yarıyor?
Asistan bir ürünü önerirken sorudaki koşulları sayfada arar. “3.000 TL altı” fiyatı, “deri” malzemeyi, “omuz çantası” ise ürün türünü ve askıyı sorar. Sayfanızda yalnız “şık ve kullanışlı” yazıyorsa asistanın sizi seçmek için tutunacağı bir bilgi kalmaz. Aynı ürünün iki sayfasını yan yana koyduğumuz ürün sayfası karşılaştırmasında farkı satır satır gösterdik. Kısaca işe yarayan unsurlar şunlar:
- Ölçü, malzeme, ağırlık, renk, fiyat ve stok durumunun sayfada yazıyla durması
- Kargo süresi ve iade şartının ürün sayfasında, ayrı bir sayfaya gömülmeden yer alması
- Gerçek müşteri yorumları ve görünür bir yorum sayısı
- Müşterilerin gerçekten sorduğu sorular ve rakam içeren cevaplar
- Yapısal veri, yani sayfadaki bilginin makineler için kodun içine standart biçimde yazılması: Product ve Offer, yorum varsa AggregateRating
Kendi site metinlerimizi ölçtüğümüzde 632 sık sorulan soru cevabının yalnız 11'inde bir rakam vardı. “Duruma göre değişir” diye biten bir cevap, asistanın alıntılayabileceği bir olgu taşımaz. Bir kargo sorusuna “14.00'e kadar verilen sipariş aynı gün kargoya verilir” demek ise doğrudan alıntılanabilir. Rakam içeren içeriğin nasıl kurulduğunu rakamla konuşan sayfa yazısında örnekleriyle anlattık.

Bu Çalışmanın Etkisini Nasıl Ölçersiniz?
Yapay zekâ görünürlüğünü tek başına gösteren bir panel yok, bu yüzden iki şeye birlikte bakılır. Birincisi yukarıdaki soru tablosudur: aynı soruları ayda bir sorup markanızın ve sayfalarınızın kaç cevapta geçtiğini kaydedersiniz. İkincisi sitenize gelen ziyaretlerdir; ChatGPT ve Perplexity'den gelen ziyaretlerin bir kısmı analitik aracınızda yönlendiren site olarak görünür. Bu trafiği raporda nasıl ayıracağınızı yapay zekâ trafiğini ölçme yazısında adım adım gösterdik.
Başlamak için büyük bir bütçe gerekmez. Bu hafta müşterilerinizin sorduğu beş soruyu yazın, üç serviste sorun ve gösterilen kaynakları kaydedin. Ardından ekibinizden robots.txt dosyasını ve güvenlik duvarındaki yapay zekâ ayarını göstermesini isteyin. Bu ilk tablo ile ilk erişim kontrolü, paranızı önce sayfa içeriğine mi yoksa teknik düzeltmeye mi harcamanız gerektiğini gösterir.
Sık Sorulanlar
Yapay zekâda görünmek için ayrı bir site mi gerekir?
Gerekmez. ChatGPT, Perplexity ve Gemini cevaplarını büyük ölçüde mevcut arama dizinlerinden ve sitenizin kendi sayfalarından kurar. Mevcut ürün ve kategori sayfalarınızı bilgiyle doldurmak ve botlara açık tutmak, ayrı bir site kurmaktan daha doğru bir yatırımdır.
Yalnız pazaryerinde satıyorum, kendi sitem yine de önemli mi?
Asistanlar pazaryeri kartlarını sık kaynak gösterdiği için oradaki kartın eksiksiz olması öncelikli iştir. Kendi siteniz ise markanız, iade şartınız ve iletişim bilginiz hakkında tek resmi kaynaktır. Asistan markanızı sorduğunda bu bilgiyi okuyabileceği bir sayfa bulunması yanlış bilgi riskini azaltır.
llms.txt dosyası eklemek yeterli mi?
Yetmez. llms.txt henüz kabul görmüş bir standart sayılmıyor ve hangi servislerin düzenli okuduğu bilinmiyor. Hazırlaması kolaydır, zararı yoktur, ama botların siteye girebilmesi ve sayfalarda gerçek bilgi bulunması çok daha belirleyicidir.
Botlara izin verirsem içeriğim yapay zekâ eğitiminde kullanılır mı?
Servise göre ayrı yönetilebilir. OpenAI, eğitim için GPTBot'u, arama için OAI-SearchBot'u ayrı adlarla tanımlıyor; robots.txt'de birini kapatıp ötekine izin verebilirsiniz. Eğitimi kapatıp aramayı açık tutmak, birçok e-ticaret sitesi için makul bir başlangıçtır.
Bu çalışmanın sonucunu ne zaman görürüm?
Belirli bir takvim yok ve sonuç garantisi verilemez. Botların sayfayı yeniden ziyaret etmesi ve asistanın kaynak seçimi servisten servise değişir. İlk ölçümü başlangıçta yapıp sonraki turları aylık tutmak, değişimi sağlıklı görmenizi sağlar.