Web 6 Ekim 2026 9 dk okuma
Web Sitesi Bakımı Neden Gerekir, Bakımda Tam Olarak Ne Yapılır?
Site yayına girdiğinde iş bitmiş sayılır, oysa asıl yıpranma o gün başlar. Güncelleme, yedek, alan adı, sertifika, içerik ve hız tarafında aylık bakımın neyi kapsaması gerektiğini ve bakım anlaşmasında nelerin yazılı olması gerektiğini anlatıyoruz.
Siteniz yayına girdi, form çalışıyor, telefondan düzgün açılıyor, ajansla fatura kapandı. Çoğu işletmede bu noktada site ‘bitti’ sayılır ve bir sonraki konuşma, bir şey bozulduğunda yapılır. Oysa bir site, vitrin camı gibi bir kez takılıp bırakılan bir şey değildir; üzerindeki yazılım, sunucu, sertifika ve içerik zamanla eskir.
Bu yazı teknik bir kılavuz değil, işletme sahibinin ajansa ya da kendi ekibine soracağı soruların listesi. Bakımsız kalan sitede hangi risklerin biriktiğini, yedeğin neden tek başına yetmediğini, alan adı ve sertifika yenilemesinin neden unutulduğunu, içeriğin arama tarafında neden eskidiğini ve aylık bakımın neyi kapsaması gerektiğini sırayla anlatıyoruz. Sonda da bakım anlaşmasında okunması gereken maddeleri topladık.
Site Bitti Sanılan Noktadan Sonra Ne Olur
Yayına alınan site, o günkü sürümlerle çalışan bir yazılım yığınıdır: içerik yönetim sistemi, tema, eklentiler, sunucudaki yazılım ve tarayıcıların o günkü davranışı. Bunların hiçbiri sabit kalmaz. Eklentiyi geliştirenler yeni sürüm çıkarır, sunucu firması yazılım sürümünü yükseltir, tarayıcılar kuralları değiştirir. Siz hiçbir şey yapmasanız bile site, çevresindeki dünya değiştiği için eskir.
Bunu en iyi, kış sezonu için hazırlanmış bir kampanya sayfasında görürsünüz. Sayfa ilk gün güzel çalışır, altı ay sonra form e-postaları spam klasörüne düşer, harita eklentisi bir güncellemeden sonra boş kutu gösterir, kimse fark etmez. Ziyaretçi şikâyet etmez, sessizce başka bir siteye geçer. Bakım, bu sessiz kayıpları siz fark etmeden yakalamanın düzenli yoludur.
Güncelleme Yapılmayan Sitede Risk Nasıl Birikir
Yazılım geliştiricileri bulunan açıkları güncellemelerle kapatır ve bu güncellemeler herkese açık olarak duyurulur. Güncellemeyi yapmayan site, açığın ne olduğunu herkesin okuyabildiği hâlde kapısı aralık duran bir bina gibidir. Otomatik tarama yapan programlar, belirli bir eklentinin eski sürümünü kullanan siteleri adı sanı sormadan arar. Küçük bir işletme sitesi olmanız sizi korumaz. Belirtisi çoğu zaman geç görünür: ana sayfada tanımadığınız bir yazı, arama sonuçlarında size ait olmayan sayfalar ya da hosting firmasından gelen bir uyarı e-postası. Bunlardan birini görürseniz önce yönetici şifrelerini değiştirin, sonra bakımı yapan kişiye haber verin.
İkinci risk uyumsuzluktur. Eklentiler birbirine ve içerik yönetim sistemine bağlı çalışır; biri güncellenip diğeri güncellenmezse form gönderimi, ödeme sayfası ya da menü bozulabilir. Bu yüzden iyi bakım ‘hepsini tek tıkla güncelle’ demek değildir. Önce yedek alınır, güncelleme önce bir deneme kopyasında sınanır, sonra canlı siteye geçilir, en sonda da form ve sayfalar elle denenir.
Yedek Almak ile Geri Yükleyebilmek Aynı Şey Değil
Çoğu işletme sahibi ‘yedeğimiz var’ cümlesini kurar ve konuyu kapatır. Sorun, yedeğin bir dosya olarak varlığı ile o dosyadan siteyi ayağa kaldırabilmek arasındaki farktır. Yedek eksik olabilir, yalnızca dosyaları içerip veritabanını atlamış olabilir ya da siteyle aynı sunucuda durduğu için sunucu çökünce o da gitmiştir. Örneğin yedek eklentisi aylardır dolu bir diske yazamıyor olabilir ve her gün ‘başarılı’ görünen kayıt aslında boş bir dosya üretiyordur. Yedeğin tarihine ve dosya boyutuna bakmak bunu çoğu zaman erkenden ele verir; boyut bir önceki aya göre belirgin biçimde küçüldüyse sorun var demektir.
Doğru yedek düzeninde üç şey bulunur: sitenin dışında ayrı bir yerde saklanma, düzenli tarih ve en önemlisi geri yükleme denemesi. Yılda birkaç kez yedeği bir deneme alanına yükleyip sitenin gerçekten açıldığını görmek gerekir. Bu deneme yapılmadıkça elinizdeki şey yedek değil, yedek olduğu varsayılan bir dosyadır.
Geri yüklenmeyi hiç denemediğiniz bir yedek, henüz kanıtlanmamış bir yedektir.
Alan Adı ve Sertifika Yenilemesi Neden Unutulur
Alan adı genellikle bir yıllığına kiralanır ve yenileme hatırlatması, sitenin kurulumunu yapan kişinin e-posta adresine gider. O kişi ajanstan ayrıldıysa ya da adres artık kullanılmıyorsa mesaj kimsenin önüne düşmez. Süresi dolan alan adı, sitenin yanı sıra o adresteki e-postaları da durdurur; müşterilerinize gönderdiğiniz yanıtlar ulaşmaz. Bunu önlemek için yenileme e-postasının gideceği adresi tek bir kişinin değil, ekibin ortak okuduğu bir kutunun adına çevirin. Kayıt kuruluşunda otomatik yenilemeyi açın ve kayıtlı kartın son kullanma tarihini de takvime yazın.
Güvenlik sertifikası, adres çubuğundaki kilit işaretini sağlayan kayıttır. Sertifikaların bir geçerlilik süresi vardır; bazıları kendiliğinden yenilenir, bazıları yenilenmez ve süre dolunca tarayıcı ziyaretçiye uyarı sayfası gösterir. Bu iki tarihi, bakımı yapan kişinin takviminde ve sizin takviminizde ayrı ayrı tutmak, bir sabah ‘siteniz güvenli değil’ uyarısıyla uyanmanızı önler. Uyarıyı ziyaretçi gördüğünde fark etmek geç kalmaktır; bu yüzden sertifikanın bitiş tarihini ayda bir tarayıcıdaki kilit simgesine tıklayarak kontrol edebilirsiniz. Bitişe iki hafta kala yenilenmediğini görürseniz hosting firmasını arayıp yenilemeyi o gün başlatın.
İçerik Tazeliği Arama Tarafında Ne İşe Yarar
Google, yararlı ve güncel içeriği öne çıkarmayı amaçladığını açıkça yazar. Fiyat listesi iki yıl önceki, çalışma saatleri eski, ‘2024 sezonu’ diye bir başlığı hâlâ taşıyan sayfa, hem ziyaretçide hem arama sonuçlarında güven kaybettirir. Bir yazıyı her ay baştan yazmanız gerekmez; ama bilgisi değişen sayfanın değişmesi gerekir.
Bakımda içerik tarafı kısa bir turdan ibarettir: iletişim bilgileri, adres, çalışma saatleri, hizmet ve ürün listesi, kampanya tarihleri doğru mu, silinmiş bir sayfaya giden bağlantı var mı. Kırık bağlantılar hem ziyaretçiyi hem arama motorunun tarayıcısını çıkmaz sokağa sokar. Ayda 20 dakikalık bir tur bunu çoğu zaman yakalar. Örneğin bir diş kliniğinde kapanmış bir şubenin sayfası hâlâ yayında kalabilir ve hastayı artık var olmayan bir adrese yönlendirir. Böyle bir sayfayı ya güncel şubeye yönlendirin ya da kaldırın; sessizce açık bırakmak ikisinden de kötüdür.
Hız ve Görsel Birikmesi
Site her ay biraz daha ağırlaşır. Haber bölümüne yüklenen her fotoğraf, kampanya için eklenen her pencere ve her yeni eklenti sayfanın yükünü artırır. Üç yıl sonra ilk günkü hızı hatırlamazsınız, ama telefonla ilk kez giren ziyaretçi sayfanın açılmasını bekler ve beklemekten vazgeçer.
Görsellerin boyutu bu birikmenin en büyük kaynağıdır; telefon kamerasından çıkan bir fotoğraf doğrudan yüklendiğinde birkaç megabayt yer tutabilir. Bakımda kullanılmayan eklentilerin kaldırılması, görsellerin küçültülmesi ve sayfa hızının yılın belli aylarında ölçülmesi gerekir. Google’ın sayfa deneyimi ölçümleri için web.dev üzerinde açık bir rehber var; ajansınızdan sonuçlarını sade bir dille isteyin.

Aylık Bakım Neyi Kapsamalı
Bakımın kapsamı sitenin türüne göre değişir; sadece tanıtım sayfaları olan bir kurumsal site ile ödeme alan bir mağaza aynı listeyle çalışmaz. Yine de her sitede ortak bir çekirdek vardır: güncellemeler, yedek, güvenlik taraması, form denemesi, hız kontrolü ve kısa bir rapor. Raporun amacı yapılan işi göstermek ve bir sonraki ay için not düşmektir.
| Kalem | Ne sıklıkla | Ne yapılır |
|---|---|---|
| Güncellemeler | Aylık | Yedek alınır, deneme kopyasında sınanır, canlıya geçilir |
| Yedek | Düzenli, geri yükleme yılda birkaç kez | Site dışında saklanır, deneme alanına yüklenip açılması görülür |
| Form ve bağlantılar | Aylık | Her form elle denenir, e-postanın ulaştığı görülür, kırık bağlantı taranır |
| Alan adı ve sertifika | Takvimde tarihleriyle | Bitiş tarihi iki tarafın takviminde bulunur, yenileme teyit edilir |
| Hız ve görseller | Üç ayda bir | Ağır sayfalar ve görseller bulunur, kullanılmayan eklentiler kaldırılır |
Bu tablo, bakım teklifini okurken kıyas yapmanıza yarar. Bir teklifte yalnızca ‘teknik destek’ yazıyorsa, yukarıdaki satırların hangisinin dahil olduğunu sorun. Kapsam yazılı olmazsa, bir şey bozulduğunda ‘bu bakıma dahil değildi’ cümlesiyle karşılaşabilirsiniz.
Bakımsız Siteyi Kurtarmanın Maliyeti
Bakımsız kalan bir siteyi toparlamak, aylık bakımdan pahalıdır ve bunun nedeni basittir: biriken işin hepsi aynı anda yapılır. Eski sürümler aşamalı olarak yükseltilemeyebilir, uyumsuz eklentiler yeniden kurulmalı, yedek yoksa içerik elle toplanmalıdır. Sabit bir tutar vermeyeceğiz, çünkü her sitenin hâli farklı; ama sıra hep aynı: önce durum tespiti, sonra yedek, sonra toparlama.
Ele geçirilmiş bir site daha da uzun sürer. Temizlik, şifrelerin değişimi, arama sonuçlarında çıkan uyarının kaldırılması ve güvenin yeniden kazanılması haftalar alabilir. Bu yüzden bakım, bir gider kalemi olarak değil, ileride çıkacak toplu faturanın küçük taksitlere bölünmüş hâli olarak düşünülebilir.
Bakım Anlaşmasında Yazılı Olması Gerekenler
İyi bir bakım anlaşması kısa olur ama belirsiz bırakmaz. Hangi işlerin aylık pakete dahil olduğu, hangilerinin ayrıca ücretlendirildiği, bir sorun bildirildiğinde ilk yanıtın ne kadar sürede verileceği ve raporun ne zaman geleceği açıkça yazılmalıdır. ‘Yeterli süre içinde müdahale’ gibi ifadeler, ihtiyaç anında hiçbir şey ifade etmez.
Erişim ve devir maddeleri de en az o kadar önemlidir. Alan adı, hosting paneli ve yedekler işletme adına mı, yönetici bilgileri sizde mi, anlaşma biterse bunlar nasıl teslim edilecek? Bakım, sizinle ajans arasındaki güvene değil, yazılı bir listeye dayanmalıdır. Aşağıdaki liste, anlaşmayı imzalamadan önce kontrol edebileceğiniz maddeleri toplar.
- Aylık kapsamda hangi işlerin bulunduğu tek tek yazılı
- Yedeğin nerede saklandığı ve geri yükleme denemesinin sıklığı belli
- Alan adı ve sertifika bitiş tarihleri işletmenin takviminde
- Sorun bildirildiğinde ilk yanıt süresi yazılı
- Aylık rapor ve içeriği önceden belli
- Hosting ve alan adı hesapları işletme adına, yönetici bilgisi sizde
- Kapsam dışı işlerin nasıl fiyatlandığı yazılı
- Anlaşma sona erdiğinde teslim edilecekler listelenmiş
Nereden Başlamalı
Bu hafta yapabileceğiniz en faydalı şey, sitenizle ilgili beş soruyu yanıtlamak: alan adı ne zaman bitiyor, sertifika ne zaman bitiyor, son yedek ne zaman alındı, o yedek hiç geri yüklendi mi, son güncelleme ne zaman yapıldı. Cevabını bilmediğiniz her soru, bakım konuşmasının ilk maddesidir.
Sahipliği Doğrulayın
Alan adı ve hosting hesabının kimin adına olduğuna bakın, bitiş tarihlerini takvime yazın.
Yedeği Sınayın
Son yedeğin sitenin dışında durduğunu ve bir deneme alanında açılabildiğini görün.
Durumu Çıkarın
Güncellenmemiş eklentileri, çalışmayan formu ve kırık bağlantıları listeleyin.
Kapsamı Yazdırın
Aylık işleri ve rapor düzenini yazılı bir bakım anlaşmasına bağlayın.
Bizim tarafımızda bakım, yayın günü kapatılan bir dosya değil, takvimli bir düzen olarak ele alınır: yedek, güncelleme ve tarih kontrolleri aynı listeden yürür, alan adı ve hosting müşterinin üzerinde kalır. Siteyi bakıma almak istediğinizde ilk iş, yukarıdaki beş soruyu birlikte yanıtlamak olur.
Sık Sorulanlar
Web sitesi bakımı ayda ne kadar zaman alır?
Sitenin büyüklüğüne ve eklenti sayısına göre değişir. Düzenli bakılan basit bir kurumsal sitede aylık tur kısa sürer, çünkü biriken iş yoktur. Uzun süredir bakılmamış sitede ilk tur belirgin biçimde uzar; sonraki aylar kısalır. Süreyi anlaşmada ya da raporda görmek istemeniz doğaldır.
Güncellemeleri kendim yapabilir miyim?
Teknik olarak çoğu panelde güncelle düğmesi vardır. Asıl iş güncellemeden önce yedek almak, sonra formları ve sayfaları denemektir. Bunları yapacak zamanınız ve bilginiz varsa kendiniz yapabilirsiniz. Yoksa bir şey bozulduğunda neyin sebep olduğunu bulmak zor olur; bu durumda bakımı devretmek daha sağlıklıdır.
Yedeğin geri yüklenebildiğini nasıl anlarım?
Yedeği bir deneme alanına yükleyip sitenin açıldığını, sayfaların, görsellerin ve formların çalıştığını görmek gerekir. Bunu bakımı yapan kişiden isteyin ve sonucu yazılı alın. Yılda birkaç kez yapılan bu deneme, yedeğin varlığını gerçek bir güvenceye çevirir.
Alan adı süresi dolarsa ne olur?
Site açılmaz ve alan adına bağlı e-posta kutuları çalışmaz. Çoğu kayıt kuruluşu belirli bir süre boyunca eski sahibine yenileme imkânı tanır, ama bu süre ve koşullar kuruluşa göre değişir. En güvenlisi, bitiş tarihini kendi takviminize yazmak ve yenilemeyi otomatik hâle getirmektir.
Sürekli içerik eklemeyen site için de bakım gerekir mi?
Evet. Yazı eklemiyor olmanız yazılımın, sertifikanın ve alan adının eskimesini durdurmaz. Güncelleme, yedek ve tarih takibi içerikten bağımsız gerekir. İçerik tarafında ise yalnızca bilgisi değişen sayfaların, yani fiyat, saat ve adres gibi alanların güncel tutulması yeterlidir.
Bakım anlaşmasını ne zaman yenilemeliyim?
Anlaşmayı yılda bir kez, raporlarla birlikte gözden geçirmek iyi bir alışkanlıktır. Hangi işlerin yapıldığına, kaç sorunun yakalandığına ve kapsamın hâlâ sitenize uyup uymadığına bakın. Site büyümüşse, mağaza eklenmişse ya da ödeme alınmaya başlanmışsa kapsamı güncellemek gerekir.